کلاب فوت یا همان ناهنجاری های سیستم اسکلتی نوزادان یکی از شایع ترین بیماری هایی است که کودکان در بدو تولد خود با آن دست و پنجه نرم می کنند. تاکنون راه های درمانی گوناگونی برای رفع این آسیب های فیزیکی در بدن نوزادان ارائه شده اند. این بیماری را گاها با نام پا چنبری نیز می شناسند که به شکل ظاهری و فرم پاهای کودک اشاره دارد. این ناهنجاری ها اغلب به صورت مادرزادی به وجود می آیند و آمار متوسطی در میان کودکان امروزی دارند.

کلاب فوت یا پاچنبری چیست؟
پا چنبری در نوزادان زمانی به وجود می آید که پاهای او از جهت و حالت طبیعی خارج شده و به سمت داخل بچرخند. در این حالت بیماری شکل گرفته و عوارض گوناگونی در سنین بالاتر برای نوزاد خواهد داشت. البته این اختلال دردی برای نوزاد به همراه ندارد. اما در صورتی که برای درمان آن اقدام نکنید، به مرور بدتر شده و پا در حالت چرخیده باقی می ماند. این مشکلات باعث می شود که کودک در سنین بالاتر قادر به راه رفتن نباشد و یا حرکات پای او با محدودیت هایی همراه شوند.
بیشتر بدانید: تاثیر پای پرانتزی بر قد
انواع کلاب فوت یا پاچنبری
کلاب فوت در نوزادان در مدل های مختلفی بروز پیدا می کند. دو ناهنجاری اصلی که در ناحیه پا برای نوزادان به وجود می آید شامل پا چنبری ایزوله و پا چنبری غیر ایزوله می شوند که هر یک از آن ها روش درمان خاص خود را دارند. برای درمان بهتر بیماری، پزشک معالج ابتدا نوع این ناهنجاری را در ناحیه پای نوزاد مشخص می کند. به این ترتیب روش های درمانی مورد استفاده تاثیرگذاری بیشتری خواهند داشت.
چه افرادی در معرض ابتلا به کلاب فوت مادرزادی هستند؟
اختلال یا ناهنجاری پا چنبری بسته به سبک زندگی افراد در شرایط مختلفی برای کودکان به وجود می آید. در صورتی که مادر در دوران بارداری سیگار بکشد یا از هر نوع دخانیات دیگری استفاده کند، ریسک بروز این ناهنجاری ها افزایش می یابد. همچنین مصرف برخی داروهای ممنوعه در این دوره، عوارض جبران ناپذیری برای نوزاد به همراه دارد که یکی از آن ها غیرطبیعی شدن فرم پاها است.
آیا کلاب فوت مادرزادی روی یک یا هر دو پا تاثیر میگذارد؟
کلاب فوت مادرزادی در نیمی از بیماران در یک پا به وجود می آید. این آمار در رابطه با نوزادان پسر بیشتر از نوزادان دختر خواهد بود. اما برخی نیز در هر دو پا به این اختلال دچار می شوند. این نوع از کلاب فود در مدل ایدیوپاتیک بیشتر مشاهده می شود.
کلاب فوت چگونه روی کودک تاثیر می گذارد؟
پا چنبری در نوزادان به صورت مستقیم بر تاندون های متصل کننده ماهیچه ساق پا به پاشنه های پایشان تاثیر می گذارد. این تاندون ها در این کودکان کوتاه تر از حالت طبیعی هستند و به همین خاطر فرم پای نوزاد در هنگام تولد به صورت پرانتزی است. این اختلال باعث می شود که پای کودک به سمت پایین بچرخد. تاثیرگذاری آن بر روی کودک در صورت عدم درمان بیشتر شده و حتی بر روی حرکات پای او نیز تاثیر منفی بر جای می گذارد.
کلاب فوت چقدر رایج است؟
کلاب فوت در نوزادان امروزی آمار متوسطی دارد. تقریبا از هر 1000 نوزاد یک نفر آن ها به این اختلال مبتلا می شود. بسته به سبک زندگی و عادت های مادر ریسک ابتلا به پاپرانتزی نیز بیشتر یا کمتر خواهد شد. به طور کلی این آمار در دختران و پسران مبتلا به این بیماری یکسان است. نوزادان فارغ از جنسیت با نرخ یکسانی به این بیماری مبتلا می شوند.
چه عواملی باعث انواع کلاب فوت مادر زادی میشود؟
پا چنبری در نوزادان در اثر عوامل ژنتیکی و محیطی بروز پیدا می کند. محققین تاکنون علت دقیق بروز این بیماری را مشخص نکرده اند. اما به طور کلی در خانواده هایی که پیش تر فرزندانی با این بیماری متولد شده اند، احتمال به دنیا آمدن فرزند دیگر با این بیماری افزایش پیدا می کند. همچنین کم بودن مایع درون رحم در دوران بارداری نیز در بروز اختلال کلاب فوت در نوزادان تاثیرگذار خواهد بود و آمار این بیماری را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.

بیشتر بخوانید: جراحی پیوند غضروف (OCD)
علائم کلاب فوت یا پاچنبری چیست؟
کلاب فوت در نوزادان علائم به خصوصی دارد که با مشاهده آن ها می توان هر چه سریع تر برای درمان اقدام کرد. برخی از این علائم را در زیر مشاهده می کنید:
1- ضعیف بودن عضلات کاف یکی از مهمترین علائمی که بیماری پاپرانتزی را در نوزاد مشخص می کند. این عضو در بخش ساق پا وجود دارد و در برخی اختلالات ضعیف تر از حالت طبیعی است.
2- یکی دیگر از نشانه های این اختلال، کوتاه بودن یکی از پاهای نوزاد است. یک کوتاهی کاملا مشهود است و از حالت طبیعی فاصله می گیرد.
3- شکل ظاهری پا در این اختلال گاها به صورت وارونه مشاهده می شود. البته این مسئله به میزان چرخش پا بستگی دارد.
4- پاشنه پاها به سمت داخل می چرخد.
5- قوس کف پاهای نوزاد در این بیماری صاف تر از همیشه است.
6- قسمت بالایی کف پا به سمت پایین حرکت کرده است.
کلاب فوت چطور تشخیص داده میشود؟
پا چنبری با در نظر گرفتن علائمی که پیش تر به بررسی آن ها پرداختیم، مشخص می شود. با این وجود روش های تشخیصی بیشتری برای اطمینان از بروز این اختلالات وجود دارند که باید از آن ها نیز استفاده شود. این اختلال پیش از تولد با استفاده از آزمایش های سونوگرافی به سادگی تشخیص داده می شود. با این روش تشخیصی برنامه ریزی برای درمان پای کودک ساده تر شده و از همان بدو تولد نوزاد آغاز خواهد شد. در صورتی که اختلال پاها در جنین مشخص نشود، در هنگام تولد از روی فرم ظاهری پای نوزاد مشخص خواهد شد.
آیا میتوان از ابتلا به پاچنبری جلوگیری کرد؟
از آن جا که پژوهشگران تاکنون به علل پیدایش بیماری کلاب فوت پی نبرده اند، پیدا کردن راه های جلوگیری آن کمی دشوار خواهد بود. اما برخی شرایط ریسک ابتلا به این اختلالات را افزایش می دهند. به طور مثال سابقه خانوادگی نوزاد ریسک ابتلا به این اختلالات را مشخص می کند. سایر نقایص مادرزادی نیز می توانند ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش دهند؛ از میان آن ها می توان به بیماری اسپینا بیفدا اشاره کرد.
از چه زمانی باید درمان کلاب فوت را شروع کرد؟
کلاب فوت از یک تا دو هفته پس از تولد نوزاد درمان می شود. در واقع دوره های درمانی کودک باید از این بازه آغاز شود تا بیشترین تاثیرگذاری را برای حل مشکلات موجود داشته باشد. در صورتی که به موقع برای درمان اختلالات پا چنبری در نوزاد اقدام شود، کودک در آینده با هیچ مشکل حرکتی رو به رو نشده و مانند یک فرد عادی انواع ورزش ها و فعالیت های بدنی را بدون مشکل انجام می دهد. اما اگر به درمان به موقع او توجه نشود، مشکلات بی شماری در بخش حرکتی بدن برای او به وجود می آید.
چه پزشکی کلاب فوت را درمان میکند؟
کلاب فوت در نوزادان توسط پزشکان ارتوپد متخصص و با تجربه درمان می شود. البته شاخه های پزشکی دیگری هم به راه های درمان این بیماری می پردازند. اما بیشترین تاثیرگذاری را پزشک ارتوپدی برای درمان این بیماری خواهد داشت. در این زمینه پزشکان فیزیوتراپ نیز نقش مهمی ایفا کرده و برخی از مراحل درمان را بر عهده می گیرند.
کلاب فوت چگونه درمان می شود؟
کلاب فوت با روش های درمانی به خصوصی برطرف می شود. برخی از این روش های درمان را در زیر مشاهده می کنید:
- روش پونستی که در آن از فرایند گچ گرفتگی پا برای رفع اختلالات موجود استفاده می شود.
- روش فرانسوی که برای درمان پا چنبری از آتل بندی استفاده می کنند.
- استفاده از بریس نیز یکی از راه حل های متداول به شمار می رود که با کفش های مخصوص برای درمان بیماری اقدام می شود.
- روش جراحی پا نیز به عنوان آخرین راه حل درمان این بیماری مورد استفاده قرار می گیرد.
کلام آخر
در این بخش به بررسی نکات و ویژگی های بیماری پا چنبری در نوزادان پرداختیم. این اختلالات عارضه های جبران ناپذیری برای کودکان به همراه می آورند. به همین خاطر باید به درمان آن ها در زمان مناسب دقت داشته باشید. در این مبحث برخی از روش های درمانی مربوط به این اختلال را نیز بررسی کردیم که با در نظر گرفتن آن ها رفع این آسیب های مادرزادی ساده تر خواهد شد.
سوالات متداول
در شدیدترین حالت این بیماری از روش جراحی برای درمان استفاده می کنند.
پزشکان جراح ارتوپد، ارتوپد اطفال و فیزیوتراپ ها تخصص لازم برای درمان این اختلالات نوزادان را داشته و هر یک با روش های به خصوصی این بیماری را درمان می کنند.
در صورتی که از این روش درمانی استفاده کنید، تا سه ماه پس از درمان متوجه نتایج مثبت آن خواهید بود.


