نرمی استخوان در کودکان(راشیتیسم) | علل، علائم و درمان

راشیتیسم به نرمی استخوان در کودکان گفته می شود نرمی استخوان در کودکان یک اختلال متابولیک استخوان است که با ضعیف شدن و تغییر شکل استخوان ها مشخص می شود که عمدتاً ناشی از کمبود ویتامین D، کلسیم یا فسفات است. هدف این مقاله توضیح جامع در مورد راشیتیسم، از جمله علل، علائم، تشخیص و گزینه های درمانی آن است تا درک و آگاهی از این اختلال استخوانی را افزایش دهد.

نرمی استخوان در کودکان چیست؟

راشیتیسم یک اختلال اسکلتی است که عمدتاً ناشی از کمبود ویتامین D، کلسیم یا فسفات است که مواد مغذی ضروری برای سلامت استخوان هستند. سطوح ناکافی این مواد مغذی معدنی شدن استخوان را مختل می کند و منجر به ضعیف شدن و تغییر شکل استخوان ها می شود. نرمی استخوان در کودکان می تواند به شکل های مختلفی ظاهر شود، از جمله راشیتیسم ناشی از کمبود ویتامین D، راشیتیسم ناشی از کمبود کلسیم و راشیتیسم ناشی از کمبود فسفات، که هر کدام علل و تظاهرات زمینه ای مشخصی دارند. راشیتیسم علاوه بر کودکان در حال رشد ممکن است در نوزادان6 تا 24 ماهه نیز دیده شود. درست است که منبع غذایی این کودکان شیر مادر است ولی دلیل این بیماری در نوزادان کمبود ویتامین D در دوران بارداری در مادر است.

بیشتر بخوانید: سندرم نرمی مفصل

علل راشیتیسم:

شایع ترین علت راشیتیسم کمبود ویتامین D یا کلسیم در رژیم غذایی کودک است. هر دو برای رشد استخوان های قوی و سالم کودکان ضروری هستند. منابع ویتامین D عبارتند از: نور خورشید.  پوست شما وقتی در معرض نور خورشید قرار می گیرد ویتامین D تولید می کند و ما بیشتر ویتامین D خود را از این طریق دریافت می کنیم. توجه داشته باشید که ویتامین  D از پشت شیشه قابل جذب نیست.

1. کمبود ویتامین D: قرار گرفتن در معرض نور خورشید ناکافی، دریافت ناکافی ویتامین D در رژیم غذایی، اختلالات سوء جذب، بیماری های کبدی یا کلیوی که متابولیسم ویتامین D را مختل می کند و برخی داروها می توانند در ایجاد راشیتیسم ناشی از کمبود ویتامین D نقش داشته باشند.

2. کمبود کلسیم: دریافت ناکافی کلسیم در رژیم غذایی، اختلالات سوء جذب، و شرایطی که بر متابولیسم کلسیم تأثیر می‌گذارند، مانند اختلالات لوله‌های کلیوی، می‌تواند منجر به راشیتیسم ناشی از کمبود کلسیم شود.

3. کمبود فسفات: اختلالاتی مانند اسیدوز توبولار کلیوی، اختلالات ژنتیکی مؤثر بر متابولیسم فسفات، و برخی داروها می تواند منجر به راشیتیسم ناشی از کمبود فسفات شود.

علائم راشیتیسم(نرمی استخوان در کودکان):

علائم و نشانه های راشیتیسم بسته به علت اصلی و شدت آن متفاوت است. علائم رایج عبارتند از:

درد یا حساسیت در استخوان های بازوها، پاها، لگن یا ستون فقرات.،کاهش رشد و کوتاهی قد، شکستگی استخوان، گرفتگی عضلات

بدشکلی های دندان مانند: تاخیر در تشکیل دندان. سوراخ هایی در مینای دندان …بدشکلی های اسکلتی، از جمله: جمجمه با شکل عجیب. پاچه ها یا پاهایی که به بیرون خم می شوند و به شکل هشت فارسی یا پرانتزی هستند.

1. درد استخوان: کودکان مبتلا به راشیتیسم ممکن است درد یا حساسیت در استخوان ها، به ویژه در پاها، لگن، ستون فقرات و دنده ها را تجربه کنند.
مقاله کلاب فوت یا پا چنبری را بخوانید.

2. تأخیر در رشد: نرمی استخوان در کودکان می تواند در رشد و نمو طبیعی استخوان اختلال ایجاد کند و در نتیجه باعث تأخیر در رشد یا کوتاهی قد شود.

3. خمیدگی پاها: تغییر شکل یا خمیدگی پاها (genu varum) و سایر ناهنجاری های اسکلتی، مانند بیرون زدگی سینه (سینه کبوتر) یا انحنای ستون فقرات (اسکولیوز) ممکن است در موارد شدید رخ دهد. 4. ضعف عضلانی: ضعف و گرفتگی عضلات می تواند به دلیل اختلال در معدنی شدن استخوان و متابولیسم کلسیم رخ دهد.

5. مشکلات دندانی: راشیتیسم می تواند بر سلامت دندان ها تأثیر بگذارد و منجر به تأخیر در رویش دندان، نقص مینای دندان و افزایش خطر پوسیدگی شود.

تشخیص نرمی استخوان در کودکان:

تشخیص راشیتیسم معمولاً شامل ترکیبی از ارزیابی بالینی، آزمایش‌های آزمایشگاهی و مطالعات تصویربرداری است:

1. معاینه فیزیکی: یک معاینه فیزیکی کامل ممکن است علائم مشخصی از نرمی استخوان در کودکان، مانند بدشکلی های اسکلتی، تأخیر رشد و ضعف عضلانی را نشان دهد.

2. آزمایش خون: آزمایش خون برای اندازه گیری سطوح ویتامین D، کلسیم، فسفات، آلکالین فسفاتاز و سایر نشانگرهای مرتبط می تواند به تایید تشخیص و شناسایی کمبودهای اساسی یا ناهنجاری های متابولیک کمک کند.

3. اشعه ایکس: تصویربرداری با اشعه ایکس از استخوان ها می تواند تغییرات معمول مرتبط با راشیتیسم را نشان دهد، از جمله گشاد شدن صفحات رشد، ضعیف شدن استخوان ها، و بدشکلی های اسکلتی.

4. اسکن تراکم استخوان: اسکن های جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DXA) ممکن است برای ارزیابی تراکم مواد معدنی استخوان و ارزیابی شدت از دست دادن استخوان انجام شود.

راشیتیسم قابل درمان است؟

در حالی که راشیتیسم یک بیماری اغلب قابل درمان است، درمان آن در اسرع وقت بسیار مهم است. در صورت عدم درمان به موقع، راشیتیسم می تواند منجر به علائم استخوانی طولانی مدت شود که می تواند از رشد صحیح استخوان ها جلوگیری کند. موارد شدیدی که درمان نمی شوند می توانند منجر به تشنج، آسیب قلبی و مرگ شوند.

درمان نرمی استخوان در کودکان

هدف رویکرد درمان راشیتیسم اصلاح کمبود مواد مغذی اساسی، ارتقای معدنی شدن استخوان و جلوگیری از عوارض است:

1. مکمل ویتامین D: مکمل های ویتامین D، به طور معمول به شکل ویتامین D3 (کوله کلسیفرول)، برای اصلاح کمبود ویتامین D و افزایش جذب کلسیم تجویز می شوند. دوز و مدت مصرف مکمل بر اساس نیازهای فردی و پاسخ به درمان تعیین می شود علوه بر آن ممکن است شما به منیزیم هم احتیاج داشته باشید زیرا ویتامین D برای کار خود نیاز به منیزیم دارد.

2. مکمل کلسیم و فسفات: در صورت شناسایی کمبودها یا دریافت ناکافی رژیم غذایی، ممکن است مکمل های کلسیم و فسفات تجویز شوند. این مکمل ها به حمایت از معدنی شدن و رشد استخوان کمک می کنند.

3. قرار گرفتن در معرض نور خورشید: قرار گرفتن ایمن در معرض نور خورشید برای سنتز ویتامین D در پوست ضروری است. تشویق به فعالیت در فضای باز و قرار گرفتن در معرض نور خورشید می تواند به حفظ سطح کافی ویتامین D کمک کند.

4. اصلاحات غذایی: یک رژیم غذایی متعادل و غنی از ویتامین D، کلسیم و فسفات برای پیشگیری و مدیریت راشیتیسم بسیار مهم است. غذاهایی مانند ماهی های چرب، محصولات لبنی غنی شده، سبزیجات برگ دار و غلات غنی شده می توانند به دریافت مواد مغذی کمک کنند.

در نوزادان 16 تا 24 ماهه نیز اتفاق می افتد که به دلیل کمبود ویتامین D مادر در دوران بارداری است لذا باید درمادران سطح ویتامین D با آزمایش بررسی شود و در صورت کم بودن  ویتامین  Dبا تجویز دارو و آمپول برایمادر این کمبود برطرف شود.

توجه داشته باشید رژیم غذایی کودکانی که شروع به غذا خوردن کردند حاوی ویتامین D باشد. غذاهایی که حاوی ویتامین D طبیعی هستند :ماهی های چرب مانند ماهی سالمون و تن، روغن ماهی، جگر گاو و گوسفند، زرده تخم مرغ یا شیر خشک غنی شده با ویتامین D

5. نظارت و پیگیری: نظارت منظم بر نشانگرهای بیوشیمیایی، تراکم استخوان و علائم بالینی برای ارزیابی پاسخ درمانی و تنظیم درمان در صورت نیاز مهم است. قرار ملاقات های بعدی با ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی، مدیریت مداوم و پیشگیری از عوارض را تضمین می کند.

سؤالات متداول

نتیجه:

تشخیص زودهنگام نرمی استخوان در کودکان، درمان مناسب برای مدیریت راشیتیسم و ​​جلوگیری از عوارض طولانی مدت ضروری است. با شناخت علل، علائم، تشخیص و گزینه‌های درمانی نرمی استخوان در کودکان، افراد می‌توانند برای ارتقای سلامت استخوان با پزشک کودک خود همکاری کنند.